Vietnamese 
English 
SỨC MẠNH CỦA BÁO CHÍ VỚI NGÀNH GIÁO DỤC TRONG KỶ NGUYÊN SỐ
Thanh Phương Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, báo chí không chỉ là kênh thông tin mà còn trở thành một công cụ quan trọng góp phần thúc đẩy sự đổi mới trong ngành giáo dục. Chúng tôi có cuộc trò chuyện cùng TS. GVCC. Vũ Quảng, Chủ tịch Hội đồng Biên tập Tạp chí Khoa học quản lý giáo dục, Hiệu trưởng Trường Cán bộ quản lý giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh để lắng nghe những chia sẻ sâu sắc về vai trò và sức mạnh của báo chí trong kỷ nguyên số.
PV: Thưa Tiến sĩ, ông đánh giá thế nào về vai trò của báo chí đối với giáo dục hiện nay?
TS.GVCC. Vũ Quảng: Báo chí luôn đóng vai trò không thể thay thế trong tiến trình phát triển giáo dục, báo chí không chỉ là kênh thông tin mà còn là diễn đàn phản biện xã hội và cầu nối tri thức. Đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số, báo chí không thể đứng ngoài cuộc. Báo chí phải chủ động trở thành một phần trong hệ sinh thái giáo dục, nơi lan tỏa các tư tưởng mới, kết nối các chủ thể từ nhà hoạch định chính sách, cán bộ quản lý đến giáo viên, học sinh và phụ huynh.
Hiệu trưởng Trường Cán bộ quản lý giáo dục TP. Hồ Chí Minh
PV: Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay, báo chí giáo dục cần thích nghi thế nào, thưa ông?
TS.GVCC. Vũ Quảng: Chuyển đổi số không chỉ là việc ứng dụng công nghệ mà còn là sự thay đổi trong tư duy làm báo. Chúng ta không thể truyền thông giáo dục theo lối mòn cũ. Ví dụ, khi triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, báo chí cần giúp người dân hiểu triết lý giáo dục ẩn sau chương trình chứ không chỉ đưa tin về số tiết học hay tên môn học. Báo chí phải làm rõ nội hàm, mục tiêu và tác động của mỗi chính sách đến từng nhóm người học. Đó mới là cách tiếp cận sâu và hiệu quả.
PV: Nghĩa là báo chí cần trở thành tấm gương phản chiếu thực tiễn giáo dục?
TS.GVCC. Vũ Quảng: Chính xác. Báo chí có khả năng phát hiện vấn đề từ thực tiễn, thúc đẩy thảo luận từ đó tạo ra áp lực cải cách. Một ví dụ điển hình là mô hình “Trường học hạnh phúc” ở Huế. Sau khi được truyền thông phản ánh sâu sắc, mô hình này đã nhanh chóng được nhân rộng trên cả nước. Vai trò phản biện và dẫn dắt thay đổi của báo chí là rất rõ ràng trong trường hợp này.
“Báo chí giáo dục trong kỷ nguyên số không chỉ là công cụ truyền thông mà là tác nhân kiến tạo tri thức, thúc đẩy phản biện chính sách và đồng hành trong tiến trình cải cách giáo dục.”
TS.GVCC. Vũ Quảng
PV: Tuy nhiên, trong thời đại số báo chí cũng gặp nhiều thách thức. Ông có thể chia sẻ rõ hơn?
TS.GVCC. Vũ Quảng: Thách thức lớn nhất là tốc độ lan truyền thông tin cao nhưng nội dung ngày càng có xu hướng “nông”. Không ít nội dung giáo dục bị giật tít, thương mại hóa, thiếu kiểm chứng. Điều đó làm méo mó nhận thức xã hội về giáo dục – vốn là lĩnh vực cần sự nghiêm túc, đa chiều và nhân văn. Giáo dục không thể bị biến thành một loại “tin tức thị trường”. Thay vào đó, mỗi bài viết cần đặt vấn đề trong mối liên hệ với chính sách, văn hóa học đường và sứ mệnh phát triển con người.
PV: Theo ông, điều gì là cốt lõi để báo chí và giáo dục cùng nhau phát triển bền vững?
TS.GVCC. Vũ Quảng: Là sự phối hợp chặt chẽ giữa ba trụ cột: (1) Báo chí – phản ánh và lan tỏa, (2) Giới học thuật – phân tích chuyên sâu dựa trên dữ liệu và bằng chứng và (3) Nhà quản lý giáo dục – hiện thực hóa bằng hành động và chỉ đạo cụ thể. Thiếu một trong ba thành tố này thì quá trình đổi mới sẽ thiếu nền tảng vững chắc.
PV: Vậy tầm nhìn của ông đối với báo chí giáo dục trong thời gian tới là gì?
TS.GVCC. Vũ Quảng: Tôi kỳ vọng báo chí sẽ chuyển mình một cách đồng bộ vừa nhanh, vừa sâu. Báo chí cần chủ động định hướng chứ không chỉ truyền tải. Chúng ta cần đội ngũ nhà báo chuyên trách về giáo dục, những người hiểu hệ thống, nắm bắt được bản chất vấn đề và có tinh thần trách nhiệm cao. Nếu báo chí chỉ theo sau giáo dục thì sẽ bị tụt hậu. Ngược lại, nếu đồng hành một cách chủ động và có chiều sâu, báo chí sẽ trở thành lực đẩy rất mạnh để đổi mới giáo dục theo hướng hiệu quả, nhân văn và bền vững.
PV: Xin chân thành cảm ơn TS. GVCC. Vũ Quảng!
